Incoterms bepalen bij de verkoop van goederen wie het vervoer regelt, wie welke kosten betaalt en op welk moment het risico van verlies of schade overgaat. De huidige versie is Incoterms 2020, met elf regels. Hieronder vindt u wat elke term betekent en waar de grenzen van de Incoterms liggen.
Wat zijn Incoterms?
Incoterms zijn elf standaardafspraken van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) die u in een koopcontract opneemt. Ze regelen hoe kosten, risico en taken zoals vervoer, verzekering en douaneformaliteiten tussen verkoper en koper worden verdeeld. Ze werken pas als u ze in uw contract opneemt. De huidige versie is Incoterms 2020.
De naam is een samentrekking van International Commercial Terms. Elke regel bestaat uit drie letters, zoals EXW, FOB of DDP. De ICC stelt de regels op, actualiseert ze en heeft het auteursrecht erop, zo staat in de begrippenlijst van Access2Markets van de Europese Commissie. Incoterms 2020 zijn volgens de ICC op 1 januari 2020 in werking getreden. De ICC noemt ze bedoeld voor koopcontracten in de internationale handel, maar ze kunnen ook in binnenlandse koopcontracten worden gebruikt.
De betekenis in één zin: een Incoterm vertelt u tot welk punt de verkoper verantwoordelijk is voor de goederen en vanaf welk punt de koper het overneemt. Een korte definitie staat ook in onze begrippenlijst onder Incoterms.
Wat regelen Incoterms wel en niet?
Incoterms regelen de levering: kosten, risico-overgang en wie welke taken uitvoert. Ze regelen niet wanneer de eigendom overgaat, hoe en wanneer er betaald wordt, of wat er gebeurt bij wanprestatie.
Volgens het overzicht van Ondernemersplein (KVK) legt een Incoterm vast:
- wie het vervoer regelt en tot welk punt;
- wanneer het risico van verlies of schade overgaat van verkoper op koper;
- wie de transportverzekering regelt;
- wie de uitvoer- en invoerdocumenten verzorgt;
- wie de vervoerskosten en bijkomende kosten betaalt, zoals laden, lossen en verpakken.
Wat buiten de Incoterms valt, moet u zelf in het koopcontract of uw algemene voorwaarden regelen. De ICC zegt in de inleiding bij Incoterms 2020 dat de regels geen vervanging zijn voor een koopcontract. Ze gaan onder meer niet over:
- de overgang van eigendom van de goederen;
- prijs, betalingstermijn en betalingswijze;
- de gevolgen van te late of gebrekkige levering en andere vormen van wanprestatie;
- overmacht, sancties, invoerverboden en geschillenbeslechting;
- het recht dat op het contract van toepassing is.
Een veelgemaakte denkfout betreft het vervoer. Incoterms gelden tussen verkoper en koper. Ze maken geen deel uit van de vervoerovereenkomst met de vervoerder, de verzekeringspolis of een documentair krediet, aldus de ICC. Een vervoerder hoeft zich dus niet aan uw Incoterm te houden, maar aan de vervoerovereenkomst die hij heeft gesloten. Of en hoeveel de vervoerder vergoedt bij schade, volgt uit die vervoerovereenkomst en het toepasselijke vervoersrecht, bijvoorbeeld het CMR-verdrag bij internationaal wegvervoer. Meer daarover leest u in ons artikel over de aansprakelijkheid van de vervoerder.
De Incoterm bepaalt wel wie van beide handelspartijen de schade draagt op het moment dat het misgaat. Daarmee bepaalt hij in de praktijk ook wie de vervoerder of de verzekeraar moet aanspreken.
Welke 11 Incoterms zijn er in 2020?
Incoterms 2020 bevat elf regels in twee groepen. Zeven regels gelden voor elke vervoerswijze: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU en DDP. Vier regels zijn bedoeld voor zee- en binnenvaart: FAS, FOB, CFR en CIF.
Die indeling komt uit de ICC-inleiding. De zee-regels zijn bedoeld voor situaties waarin de verkoper de goederen aan boord van of langszij een schip in een haven levert. Gaat het om vervoer per vrachtwagen, trein of vliegtuig, of om gecombineerd vervoer, dan kiest u uit de eerste groep.
De tabel hieronder geeft de lijst met Incoterms en de kern per regel. De omschrijvingen van het risicopunt volgen de toelichting op Ondernemersplein en de ICC; de exacte verplichtingen staan in de officiële ICC-tekst.
| Term | Volledige naam | Risico gaat over | Wie regelt hoofdvervoer | Verzekering |
|---|---|---|---|---|
| EXW | Ex Works | Als de verkoper de goederen op de afgesproken plaats klaarzet, niet geladen | Koper | Geen verplichting |
| FCA | Free Carrier | Bij overdracht aan de vervoerder van de koper: geladen bij de verkoper, of op het niet-geloste vervoermiddel elders | Koper | Geen verplichting |
| CPT | Carriage Paid To | Bij overdracht aan de eerste vervoerder | Verkoper | Geen verplichting |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To | Bij overdracht aan de eerste vervoerder | Verkoper | Verkoper, dekking volgens Institute Cargo Clauses (A) |
| DAP | Delivered at Place | Op de plaats van bestemming, klaar om te lossen | Verkoper | Geen verplichting |
| DPU | Delivered at Place Unloaded | Op de plaats van bestemming, na lossen door de verkoper | Verkoper | Geen verplichting |
| DDP | Delivered Duty Paid | Op de plaats van bestemming, klaar om te lossen; verkoper regelt ook de invoer | Verkoper | Geen verplichting |
| FAS | Free Alongside Ship | Als de goederen langszij het schip liggen in de vertrekhaven | Koper | Geen verplichting |
| FOB | Free on Board | Als de goederen aan boord van het schip zijn in de vertrekhaven | Koper | Geen verplichting |
| CFR | Cost and Freight | Als de goederen aan boord van het schip zijn in de vertrekhaven | Verkoper | Geen verplichting |
| CIF | Cost, Insurance and Freight | Als de goederen aan boord van het schip zijn in de vertrekhaven | Verkoper | Verkoper, minimaal Institute Cargo Clauses (C) |
“Geen verplichting” betekent dat de Incoterm geen van beide partijen verplicht tot verzekeren. Wie het risico draagt, doet er vaak verstandig aan zich zelf te verzekeren. Dat is een afweging, geen regel uit de Incoterms.
Twee momenten bij de C-regels
Bij CPT, CIP, CFR en CIF vallen kosten en risico niet samen. De verkoper betaalt het vervoer tot de genoemde bestemming, maar het risico gaat al eerder over: bij afgifte aan de eerste vervoerder of aan boord van het schip in de vertrekhaven. De ICC benadrukt dat de plaats achter een C-regel nooit de plaats van levering is. Gaat de lading onderweg verloren, dan draagt de koper die schade, ook al heeft de verkoper de vracht betaald.
Wat betekenen de belangrijkste Incoterms?
De regels verschillen vooral in hoe ver de verkoper zijn verantwoordelijkheid doortrekt: van alleen klaarzetten (EXW) tot afleveren met ingeklaarde invoer (DDP). Hieronder per term wat die in de praktijk betekent.
EXW: de koper doet bijna alles
Bij Ex Works zet de verkoper de goederen klaar op de afgesproken plaats, meestal zijn eigen bedrijf. De koper laadt, vervoert en verzorgt zowel de uitvoer- als de invoerformaliteiten. Ondernemersplein noemt EXW vooral geschikt voor handel binnen de EU en minder geschikt voor handel daarbuiten. De ICC wijst erop dat laden en uitvoerinklaring bij EXW tot problemen kunnen leiden en noemt FCA als alternatief, bijvoorbeeld als de verkoper in de praktijk toch zelf laadt. Wanneer EXW wel en niet past, leest u in het artikel over Ex Works (EXW).
Wat betekent de Incoterm FCA?
FCA (Free Carrier) betekent dat de verkoper de goederen, ingeklaard voor uitvoer, overdraagt aan de vervoerder van de koper op de afgesproken plaats. Er zijn twee varianten. Levert de verkoper op zijn eigen bedrijf, dan laadt hij de goederen op het vervoermiddel van de koper en gaat het risico over na het laden. Levert hij op een andere plaats, zoals een groupageloods of terminal, dan brengt hij de goederen erheen en gaat het risico over op het nog niet geloste vervoermiddel. De koper lost dan zelf. Zo staat het in de uitleg van FCA op het bedrijf van de verkoper en FCA op een andere locatie. Meer over de twee leveringsvarianten staat in het artikel over de Incoterm FCA.
Voor containers die al vóór het laden aan boord aan de vervoerder worden overgedragen, raadt de ICC FCA aan in plaats van FOB.
Wat betekent de Incoterm DAP?
DAP (Delivered at Place) betekent dat de verkoper de goederen voor eigen kosten en risico vervoert naar de afgesproken plaats van bestemming en ze daar, nog niet gelost, ter beschikking stelt van de koper. De verkoper regelt de uitvoer. De koper lost en verzorgt de invoerformaliteiten (Ondernemersplein over DAP).
Wat is het verschil tussen DDP en DAP?
Het verschil zit in de invoer. Bij DAP regelt de koper de invoerformaliteiten; bij DDP regelt en betaalt de verkoper de invoer, inclusief de invoerbelastingen. Het risicomoment is bij beide hetzelfde: op de plaats van bestemming, voordat er gelost wordt. DDP legt daarmee meer verplichtingen bij de verkoper dan DAP. Een uitgebreide vergelijking staat in DAP en DDP: het verschil.
Ondernemersplein schrijft dat DDP meestal niet wordt geadviseerd. De verkoper moet vooraf uitzoeken of hij aan de regels in het land van bestemming kan voldoen. Ook de ICC noemt het inklaren in het land van de koper een mogelijke moeilijkheid en verwijst naar DAP of DPU als alternatief.
DPU: geleverd én gelost
DPU verving in 2020 de oude regel DAT. De verkoper levert op de plaats van bestemming en lost de goederen daar ook; het risico van het lossen ligt bij hem. Kan er op de afgesproken plaats niet gelost worden, dan raadt Ondernemersplein DAP aan.
CPT en CIP: vracht betaald, risico vroeg over
Bij CPT en CIP regelt en betaalt de verkoper het vervoer naar de genoemde bestemming. Het risico gaat over zodra hij de goederen aan de eerste vervoerder overhandigt. CIP verschilt van CPT doordat de verkoper ook een transportverzekering moet afsluiten. Sinds 2020 moet die volgens de ICC voldoen aan de ruime dekking van de Institute Cargo Clauses (A), tenzij partijen iets anders afspreken. Meer daarover in het artikel over CPT en CIP.
Wat betekent de Incoterm CIF?
CIF (Cost, Insurance and Freight) betekent dat de verkoper het zeevervoer tot de haven van bestemming regelt en betaalt én een transportverzekering afsluit, terwijl het risico al overgaat zodra de goederen aan boord zijn in de vertrekhaven. De verplichte dekking is minimaal, volgens de Institute Cargo Clauses (C). Wilt u als koper meer dekking, dan moet u dat apart afspreken of zelf bijverzekeren.
Wat is het verschil tussen FOB en CIF?
Bij FOB regelt en betaalt de koper het zeevervoer en de verzekering; bij CIF doet de verkoper dat tot de haven van bestemming. Het risico gaat bij beide op hetzelfde moment over: als de goederen aan boord zijn in de vertrekhaven. De drie zeevrachtregels naast elkaar: FOB, CFR en CIF vergeleken.
Het verschil zit dus in kosten en organisatie, niet in het risico. Bij CIF betaalt de verkoper vracht en verzekering voor een traject waarvan de koper het risico draagt. CFR zit ertussen: de verkoper betaalt de vracht, maar hoeft niet te verzekeren. FAS gaat een stap minder ver dan FOB: daar levert de verkoper naast het schip, en de koper laadt.
Ondernemersplein noemt FOB, CFR en CIF minder geschikt voor containervervoer. Containers kunnen op een containerschip niet worden geopend, zodat niet te controleren is of de verkoper juist heeft geleverd. Voor bulk- en stukgoed per schip passen deze regels wel.
Wat is er veranderd in Incoterms 2020 ten opzichte van 2010?
De belangrijkste wijzigingen zijn: DAT werd DPU, CIP vereist een hogere verzekeringsdekking, en bij FCA kunnen partijen een cognossement met aantekening ‘aan boord’ afspreken. De ICC noemt in het overzicht van Incoterms 2020 en in de vergelijking met 2010 deze aanpassingen:
- DAT heet nu DPU. Bij DPU levert de verkoper op de afgesproken plaats van bestemming en lost hij de goederen; bij DAP lost hij niet. De ICC raadt aan vooraf na te gaan of lossen op die plaats mogelijk is.
- CIP: dekking volgens Institute Cargo Clauses (A). Bij CIF blijft de minimale dekking (C) het uitgangspunt. Partijen kunnen in beide gevallen anders afspreken.
- FCA en het cognossement aan boord. Partijen kunnen afspreken dat de koper zijn vervoerder opdraagt een on-board bill of lading aan de verkoper af te geven. Dat helpt bij betaling via een documentair krediet (letter of credit).
- Vervoer met eigen middelen. Bij FCA, DAP, DPU en DDP houden de regels er rekening mee dat verkoper of koper zelf vervoert, zonder externe vervoerder.
- Kosten op één plek. Alle kosten per regel staan nu in artikel A9/B9.
- Beveiligingseisen. Verplichtingen rond beveiliging zijn duidelijker opgenomen in de artikelen over vervoer (A4) en in- en uitvoer (A7).
- Toelichtingen. De vroegere Guidance Notes zijn vervangen door uitgebreidere Explanatory Notes for Users.
Hoe neemt u een Incoterm correct op in een contract?
Noem drie dingen: de Incoterm-regel, de precieze plaats of haven en de versie, bijvoorbeeld “FCA Bedrijfsweg 1, Venlo, Nederland, Incoterms 2020”. Dat is de vorm die de ICC in de inleiding aanbeveelt: [regel] [genoemde haven, plaats of punt] Incoterms 2020. Het adres in dit voorbeeld is fictief.
Op elk van de drie onderdelen kan het misgaan:
- De versie. Zonder jaartal is onduidelijk welke versie partijen bedoelden. De ICC waarschuwt dat het weglaten van het jaar tot moeilijk op te lossen problemen kan leiden. Incoterms werken als contractafspraak; de versie die u noemt, bepaalt welke tekst geldt.
- De plaats. Hoe preciezer, hoe beter. “FCA Rotterdam” laat open of het om een loods, een terminal of het kantoor van de verkoper gaat. Vooral bij FCA, DAP en DPU bepaalt die plaats waar het risico overgaat.
- De vindplaats. Ondernemersplein adviseert de gekozen regel vast te leggen in het koopcontract en/of uw algemene voorwaarden, en ervoor te zorgen dat uw klant de afspraak kent.
Stem ook de vervoerovereenkomst, de verzekering en eventueel het documentair krediet af op de gekozen Incoterm. De ICC wijst erop dat deze contracten los staan van de koop, maar dat een tegenstrijdigheid tussen die contracten tot problemen kan leiden.
Komt er een nieuwe versie, Incoterms 2030?
Per oktober 2026 is Incoterms 2020 de geldende versie; een opvolger is nog niet gepubliceerd. De ICC heeft in haar werkplan 2026 voor de beleidscommissies wel opgenomen dat zij begint aan de herziening van de Incoterms, als voorbereiding op Incoterms 2030. Een conceptversie, lijst van wijzigingen of datum van inwerkingtreding is in dat document niet genoemd. Ondernemersplein vermeldt dat de ICC de Incoterms ongeveer eens per tien jaar herziet.
Voor lopende en nieuwe contracten betekent dit: blijf “Incoterms 2020” vermelden. Nieuwe ontwikkelingen volgen wij in de rubriek Actueel; een beknopte beschrijving van de huidige regels staat bij de regeling Incoterms 2020.
Veelgestelde vragen over Incoterms
Bepaalt de Incoterm wie de vervoerder aansprakelijk kan stellen?
Niet rechtstreeks. Wie de vervoerder kan aanspreken, volgt uit de vervoerovereenkomst en het toepasselijke vervoersrecht. De Incoterm bepaalt wel wie van de handelspartijen de schade draagt en meestal ook wie de vervoerovereenkomst heeft gesloten. Bij FOB of FCA is dat doorgaans de koper, bij CPT, CIF of DAP de verkoper.
Kunt u van een Incoterm afwijken?
Ja, partijen kunnen in hun contract aanvullende of afwijkende afspraken maken, zoals bij CIP en CIF over het verzekeringsniveau. Leg zo’n afwijking dan uitdrukkelijk vast, want onduidelijke aanpassingen van een standaardregel leiden eerder tot discussie dan tot duidelijkheid.
Gaat met het risico ook de eigendom over?
Nee, niet via de Incoterms. De ICC stelt dat de regels niets zeggen over de overgang van eigendom. Wanneer de koper eigenaar wordt, hangt af van het koopcontract en het toepasselijke recht. Een eigendomsvoorbehoud spreekt u dus apart af.
Meer artikelen over leveringsvoorwaarden vindt u in het thema Incoterms.
Deze uitleg is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg bij een concreet geschil een jurist met kennis van vervoersrecht. Arbitrage Logistiek is niet verbonden aan SAL, UNUM of sVa.