Beschadigde lading, een zending die te laat komt of een vrachtfactuur waarover u het oneens bent: zo begint een geschil vervoerder–verlader meestal. Hoe u het aanpakt, bepaalt of u uw recht behoudt. De termijnen in het vervoersrecht zijn kort.
Hoe los je een geschil met een vervoerder op?
U lost een geschil met een vervoerder op door eerst de schade vast te leggen en schriftelijk voorbehoud te maken, daarna schriftelijk te claimen en te overleggen. Lukt dat niet, dan kunt u kiezen voor mediation, bindend advies of, als dat is afgesproken, arbitrage. Anders beslist de rechter. Let intussen op de verjaringstermijn van één jaar.
Welke route openstaat, hangt af van twee vragen. Welke regels gelden voor het vervoer: het CMR-verdrag bij internationaal wegvervoer, of Boek 8 BW, vaak aangevuld met de AVC 2002, bij binnenlands vervoer? En wat hebben u en de vervoerder in het contract afgesproken over geschillen? Arbitrage en bindend advies zijn alleen mogelijk als beide partijen daarmee hebben ingestemd.
Arbitrage Logistiek is een onafhankelijke kennisbank. Wij bieden geen arbitrage, geen mediation en geen juridisch advies, en wij zijn niet verbonden aan SAL, UNUM of sVa. Bij een concreet geschil met een groot belang is het verstandig een jurist of uw brancheorganisatie te raadplegen.
Welke stappen zet u bij een geschil met een vervoerder?
Het stappenplan hieronder volgt de gebruikelijke volgorde van licht naar zwaar. U hoeft niet elke stap te doorlopen. Stap 1 en 2 zijn wel het fundament voor alles wat daarna komt.
- Schade vastleggen en voorbehoud maken. Controleer de zending bij aflevering, maak foto’s en noteer afwijkingen op de vrachtbrief of het afleverbewijs. Onder de AVC 2002 (art. 15) maakt de geadresseerde bij zichtbare schade bij of direct na de aanneming van de zaken een schriftelijk voorbehoud waarin de algemene aard van de schade staat. Bij niet-zichtbare schade geldt een week na de aanneming. Onder het CMR-verdrag (art. 30) moet het voorbehoud bij zichtbare schade uiterlijk bij aflevering worden gemaakt en bij niet-zichtbare schade binnen zeven dagen, zon- en feestdagen niet meegerekend. Voor vertraging noemt de CMR 21 dagen. Zonder tijdig voorbehoud geldt de zending als in goede staat afgeleverd, tenzij u het tegendeel bewijst.
- Schriftelijk reclameren. Stuur de vervoerder een schriftelijke claim met een omschrijving van de schade, het gevorderde bedrag en de bewijsstukken (vrachtbrief, foto’s, factuur, schaderapport). Onder de CMR schorst een schriftelijke reclamatie de verjaring (art. 32 lid 2). Onder Nederlands recht kunt u de verjaring stuiten met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u uw recht ondubbelzinnig voorbehoudt (art. 3:317 lid 1 BW).
- Overleggen. Veel geschillen gaan over de vraag of de vervoerder aansprakelijk is en tot welk bedrag. Bereid het gesprek voor met de toepasselijke aansprakelijkheid van de vervoerder en de limiet per kilo, bijvoorbeeld met de rekenhulp aansprakelijkheid berekenen. Leg een akkoord schriftelijk vast.
- Mediation. Een neutrale mediator helpt partijen zelf tot een oplossing te komen. De mediator beslist niets. Pas een vaststellingsovereenkomst aan het eind bindt u.
- Bindend advies. Partijen leggen het geschil voor aan een derde en spreken af dat diens beslissing hen bindt. Het bindend advies heeft de kracht van een overeenkomst (art. 7:900 lid 2 BW), niet van een vonnis.
- Arbitrage. Bij arbitrage beslissen een of meer arbiters in plaats van de rechter. Dat kan alleen als partijen arbitrage zijn overeengekomen, bijvoorbeeld via een arbitragebeding in het contract of in de toepasselijke voorwaarden. Oudere uitgaven van de AVC verwezen naar arbitrage bij SAL; de huidige uitgave van de AVC 2002 wijst in art. 29 de rechter in Rotterdam aan, tenzij partijen iets anders afspreken. SAL-arbitrages worden sinds 1 september 2011 behandeld volgens het reglement van UNUM; meer daarover op onze pagina over SAL-arbitrage en UNUM.
- De rechter. Zonder geldige arbitrage-afspraak beslist de overheidsrechter. In Nederland is dat de kantonrechter of de civiele rechter bij de rechtbank, afhankelijk van het bedrag (zie verderop).
Mediation, bindend advies, arbitrage of rechter: wat is het verschil?
Het belangrijkste verschil zit in wie beslist en hoe hard die beslissing is. Bij overleg en mediation beslissen partijen zelf. Bij bindend advies, arbitrage en de rechtspraak beslist een derde, maar de afdwingbaarheid verschilt.
| Route | Wanneer mogelijk | Uitkomst bindend? | Openbaar? | Afdwingbaar | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|---|---|
| Overleg / schikking | In elke fase, ook naast een procedure | Ja, als u een akkoord sluit; leg het schriftelijk vast | Nee | Als overeenkomst; bij weigering alsnog naar rechter of arbiter | Verjaring loopt door; stuit of schors tijdig schriftelijk |
| Mediation | Als beide partijen meewerken | Alleen de vaststellingsovereenkomst aan het eind | Nee; leg vertrouwelijkheid vast in de mediationovereenkomst | Als overeenkomst | Mediator beslist niet; kosten hangen af van de mediator en de duur |
| Bindend advies | Als partijen het afspreken | Ja, als overeenkomst (art. 7:900 BW) | Nee | Niet als vonnis; bij weigering is een procedure nodig | Vernietigbaar als gebondenheid onaanvaardbaar is (art. 7:904 BW) |
| Arbitrage | Alleen bij een arbitrageovereenkomst (art. 1020 Rv) | Ja, arbitraal vonnis | Geen openbare zitting; vertrouwelijkheid hangt af van reglement en afspraken | Na verlof van de voorzieningenrechter (art. 1062 Rv) | Beperkte vernietigingsgronden; hoger beroep alleen als afgesproken; kosten hangen af van reglement, aantal arbiters en omvang |
| Kantonrechter | Geldvorderingen tot € 25.000 | Ja, vonnis | Ja, in beginsel | Ja | Advocaat niet verplicht; griffierecht en proceskosten |
| Civiele rechter (rechtbank) | Geldvorderingen boven € 25.000 | Ja, vonnis | Ja, in beginsel | Ja | Advocaat verplicht; griffierecht, advocaatkosten en duur wegen zwaarder |
Bronnen tabel: Boek 4 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (art. 1020, 1062, 1064–1065, 1061b), art. 7:900 en 7:904 BW en de informatie van Rijksoverheid over de civiele procedure en Rechtspraak.nl over gemachtigden (geraadpleegd oktober 2026). Vaste bedragen voor mediation, arbitrage of advocaten noemen wij niet: die verschillen per zaak en per aanbieder.
Wat is het verschil tussen arbitrage en de rechtbank?
Arbitrage is private rechtspraak waarvoor partijen zelf kiezen; de rechtbank is overheidsrechtspraak die openstaat zonder voorafgaande afspraak. Het arbitraal vonnis is net als een vonnis bindend, maar het traject verschilt op een paar punten.
De wettelijke basis staat in Boek 4 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). Partijen kunnen bestaande of toekomstige geschillen bij overeenkomst aan arbitrage onderwerpen (art. 1020 Rv). Die overeenkomst wordt bewezen door een geschrift. Ook een verwijzing naar algemene voorwaarden met een arbitrageclausule kan volstaan, als de wederpartij die voorwaarden heeft aanvaard (art. 1021 Rv). Beroept een partij zich vóór alle weren op een geldige arbitrageovereenkomst, dan verklaart de rechter zich onbevoegd (art. 1022 lid 1 Rv). Een arbitraal vonnis kan pas worden tenuitvoergelegd nadat de voorzieningenrechter van de rechtbank daarvoor verlof heeft gegeven (art. 1062 Rv). Wij hebben deze artikelen gecontroleerd in de tekst van Boek 4 Rv zoals gepubliceerd door de New York Convention-database; de geldende versie staat op wetten.overheid.nl.
In de praktijk kiezen partijen in de logistiek voor arbitrage vanwege de vakkennis van de arbiters en omdat de zaak niet in het openbaar wordt behandeld. Dat is een redactionele typering van de motieven, geen wettelijke eigenschap. Hoe ver de vertrouwelijkheid precies reikt, hangt af van het reglement en de afspraken tussen partijen.
Wat zijn de nadelen van arbitrage?
De belangrijkste nadelen zijn de beperkte mogelijkheden om tegen de uitspraak op te komen, de kosten die partijen zelf dragen en de afhankelijkheid van een geldige afspraak. Of die nadelen zwaar wegen, hangt af van het belang en van het reglement.
- Beperkt rechtsmiddel. Tegen een arbitraal eindvonnis staan in beginsel alleen vernietiging en herroeping open (art. 1064 Rv). Vernietiging kan alleen op de gronden van art. 1065 lid 1 Rv, zoals het ontbreken van een geldige arbitrageovereenkomst of strijd met de openbare orde. Arbitraal hoger beroep is alleen mogelijk als partijen dat hebben afgesproken (art. 1061b Rv).
- Kosten. Partijen betalen de arbiters en de organisatie die de arbitrage administreert. De hoogte hangt onder meer af van het reglement, het aantal arbiters, het belang en de duur. Bij kleine claims kunnen die kosten zwaar wegen ten opzichte van de vordering.
- Afhankelijk van de afspraak. Zonder geldige arbitrageovereenkomst is er geen arbitrage. Discussie over de vraag of een arbitragebeding geldt, kan zelf een geschil worden.
- Geen openbare precedenten. Omdat uitspraken meestal niet openbaar zijn, is het lastiger in te schatten hoe vergelijkbare zaken zijn afgelopen. Dit is een redactionele afweging.
Wanneer is arbitrage mogelijk bij een geschil vervoerder–verlader?
Arbitrage is alleen mogelijk als u en de vervoerder dat zijn overeengekomen. Zonder zo’n afspraak gaat een geschil vervoerder–verlader naar de overheidsrechter.
Bij binnenlands wegvervoer zijn vaak de AVC 2002 van toepassing, als die in het contract of op de vrachtbrief zijn overeengekomen. De huidige uitgave van de AVC 2002 wijst in art. 29 de rechter in Rotterdam aan en kiest voor Nederlands recht. Arbitrage geldt dan alleen als u dat apart afspreekt, bijvoorbeeld met een arbitrageclausule of een akte van compromis. Oudere AVC-teksten verwezen wel naar arbitrage volgens het reglement van de Stichting Arbitrage voor Logistiek (SAL). Volgens sVa worden geschillen waarvoor SAL-arbitrage is overeengekomen sinds 1 september 2011 beslecht volgens het reglement van stichting UNUM (voorheen TAMARA). Arbitrages die na die datum bij het SAL-secretariaat worden aangemeld, stuurt het secretariaat door naar UNUM. Het domein arbitrage-logistiek.nl werd vroeger gebruikt door de Stichting Arbitrage voor Logistiek. Wij zijn daar niet aan verbonden en behandelen geen zaken.
Bij internationaal wegvervoer onder de CMR mag het vervoercontract een arbitrageclausule bevatten, maar alleen als die bepaalt dat het scheidsgerecht het CMR-verdrag toepast (art. 33 CMR, Trb. 1957, 84).
Welke termijnen gelden bij een geschil met een vervoerder?
Een vordering uit een vervoerovereenkomst verjaart in de regel na één jaar, zowel onder de CMR als onder Boek 8 BW en de AVC 2002. Wanneer die termijn begint en hoe u hem stopt, verschilt per regeling.
| Regeling | Verjaringstermijn | Begin van de termijn | Termijn stoppen |
|---|---|---|---|
| CMR (internationaal wegvervoer) | 1 jaar; 3 jaar bij opzet of daarmee gelijkgestelde schuld (art. 32 lid 1) | Bij gedeeltelijk verlies, schade of vertraging: de dag van aflevering. Bij totaal verlies: de 30e dag na de afgesproken termijn, of de 60e dag na inontvangstneming als geen termijn is afgesproken | Schriftelijke reclamatie schorst tot de vervoerder schriftelijk afwijst en de stukken teruggeeft (art. 32 lid 2). Stuiting volgt het recht van de aangezochte rechter (art. 32 lid 3) |
| Boek 8 BW (binnenlands goederenvervoer over de weg) | 1 jaar (art. 8:1711) | Bij vorderingen over onder meer vervoer, lossen en afleveren: de dag na de aflevering (art. 8:1714) | Stuiting volgens de algemene regels, onder meer schriftelijke aanmaning of mededeling (art. 3:317 BW) of het instellen van een eis (art. 3:316 BW) |
| AVC 2002 (als overeengekomen) | 1 jaar voor alle vorderingen uit of verband houdend met de vervoerovereenkomst (art. 28 lid 1) | Niet apart geregeld in art. 28; zie Boek 8 BW | Niet apart geregeld in art. 28; zie Boek 8 BW |
Bronnen: art. 32 CMR in Trb. 1957, 84; art. 8:1710, 8:1711 en 8:1714 BW in Boek 8, titel 20, afdeling 2; AVC 2002 art. 28.
Drie punten om op te letten:
- Na stuiting begint een nieuwe termijn. Die is even lang als de oorspronkelijke, met een maximum van vijf jaar (art. 3:319 BW). Bij een termijn van één jaar is de nieuwe termijn dus opnieuw één jaar.
- Overleg en mediation stoppen de klok niet vanzelf. Art. 3:316 BW noemt het instellen van een eis en een handeling gericht op bindend advies als stuitingshandelingen. Mediation staat niet in die opsomming. Stuit of schors daarom apart en schriftelijk zolang u nog praat.
- Verhaal op een ondervervoerder. Wie zelf wordt aangesproken en verhaal zoekt op een ander, krijgt onder voorwaarden een aparte termijn van drie maanden (art. 8:1720 BW; AVC 2002 art. 28 lid 2). Controleer deze termijn als u als hoofdvervoerder werkt met een ondervervoerder.
Volgens sVa kan een aanmelding bij het SAL-secretariaat in bepaalde gevallen gelden als stuitingsdatum voor de verjaring onder de CMR, het BW of de AVC 2002, mits de aanmelding voldoet aan het arbitragereglement van UNUM.
Bij welke rechter moet u zijn?
Bij internationaal wegvervoer onder de CMR kunt u procederen in een overeengekomen verdragsland, in het land waar de gedaagde woont, zijn hoofdvestiging heeft of het kantoor waarlangs het contract is gesloten, of in het land waar de goederen zijn overgenomen of afgeleverd moeten worden (art. 31 lid 1 CMR). Andere rechters zijn volgens die bepaling uitgesloten.
Art. 31 CMR bevat nog twee punten die in de praktijk tellen. Loopt er al een zaak tussen dezelfde partijen over hetzelfde onderwerp bij een bevoegde rechter, dan kan geen nieuwe zaak op dezelfde grond worden begonnen (lid 2). Een uitvoerbaar vonnis uit het ene verdragsland wordt in een ander verdragsland uitvoerbaar zodra de daar vereiste formaliteiten zijn vervuld (lid 3).
Komt de zaak in Nederland voor de rechter, dan hangt de keuze tussen kantonrechter en civiele rechter af van het bedrag. Volgens Rijksoverheid behandelt de kantonrechter zaken tot € 25.000 en is een advocaat daar niet verplicht. Geldvorderingen boven € 25.000 gaan naar de civiele rechter, waar een advocaat wel verplicht is.
Hoe bereidt u een claim tegen een transportbedrijf goed voor?
Een goed voorbereide claim bevat het bewijs van de schade, het bewijs van tijdige melding en een onderbouwde berekening. Bij een geschil met een transportbedrijf bepaalt dat dossier hoe sterk u staat, welke route u ook kiest.
Verzamel in elk geval:
- de vrachtbrief (CMR-vrachtbrief of AVC-vrachtbrief) met eventuele aantekeningen bij inontvangstneming en aflevering;
- het schriftelijke voorbehoud met datum, en bewijs van verzending;
- foto’s, een schaderapport en de handelsfactuur van de goederen;
- de toepasselijke voorwaarden en het contract, zodat duidelijk is of er een arbitragebeding of forumkeuze geldt;
- een berekening van de schade, met het brutogewicht als de aansprakelijkheid per kilo is beperkt.
Bedenk dat de vervoerder zich kan beroepen op een aansprakelijkheidslimiet. Onder de CMR is dat 8,33 rekeneenheden per kilogram ontbrekend brutogewicht (art. 23 lid 3, zoals gewijzigd bij het Protocol van 1978); onder de AVC 2002 € 3,40 per kilogram (art. 13 lid 1). Ter illustratie: 1 rekeneenheid (SDR) was op 26 oktober 2026 € 1,21095 waard volgens de Deutsche Bundesbank. Een realistisch beeld van het maximum helpt bij de keuze tussen schikken en procederen. Bij logistieke geschillen met een klein belang kunnen de kosten van een procedure de vordering immers overstijgen.
Veelgestelde vragen over geschillen met een vervoerder
Kan ik naar de rechter als er een arbitragebeding geldt?
U kunt een dagvaarding uitbrengen, maar als de vervoerder zich vóór alle weren op een geldige arbitrageovereenkomst beroept, verklaart de rechter zich onbevoegd (art. 1022 lid 1 Rv). Beroept de vervoerder zich er niet tijdig op, dan kan de rechter de zaak wel behandelen.
Is bindend advies hetzelfde als arbitrage?
Nee. Een bindend advies is een beslissing die partijen bij overeenkomst als bindend aanvaarden (art. 7:900 lid 2 BW). Het is geen vonnis: wie zich er niet aan houdt, kan via een procedure tot nakoming worden gedwongen. Een arbitraal vonnis kan na verlof van de voorzieningenrechter wel ten uitvoer worden gelegd (art. 1062 Rv).
Wat als de vervoerder de claim gedeeltelijk erkent?
Onder de CMR loopt de geschorste verjaring dan weer voor het deel dat nog betwist is (art. 32 lid 2). Leg een gedeeltelijke erkenning schriftelijk vast en bewaak de termijn voor het restant.
Welke organisatie behandelt een SAL-arbitrage nu?
Volgens sVa worden SAL-arbitrages sinds 1 september 2011 beslecht volgens het reglement van stichting UNUM in Rotterdam. Op onze pagina over SAL-arbitrage en UNUM leest u wat die overgang betekent voor bestaande clausules.
Meer over geschillen oplossen
- Arbitrage of rechter: het verschil
- Verjaring van vorderingen in het vervoer
- Schade claimen bij de vervoerder
Deze uitleg is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg bij een concreet geschil een jurist met kennis van vervoersrecht. Arbitrage Logistiek is niet verbonden aan SAL, UNUM of sVa.